Systemisch waarnemen en gewoon ‘zijn’

Dit is een korte samenvattig, om extra op te vallen!

Als kind had ik een feilloos gevoel voor hiërarchie en ordening. Op het schoolplein mondde dat zelfs uit in een orde op basis van Stratego-spel. Omdat ik zelf een beweeglijk type ben, varieerde mijn rang van majoor tot sergeant. Om erbij te kunnen horen deed ik mee in het spel van stratego’s rangen en standen, maar echt happy voelde ik me er niet bij. Het gaf in elk geval mijn klasgenootjes grip op de werkelijkheid. En, leidend principe was toen niet wie de intelligenste was, maar degene die het beste kon manipuleren/angst kon zaaien.
Als ik bij vriendjes ging spelen, wist ik altijd precies wat wel en wat niet kon en bij wie ik me wel of niet volledig kon laten zien. Soms had ik het gevoel: hier klopt iets niet., maar ik wist er toen nog geen woorden aan te geven.

“Hier klopt iets niet” is nog steeds een gevoel, dat mij bekruipt als ik uitgenodigd word in een organisatie om kennis te maken.
Als ik een afspraak heb in een organisatie, is het eerste wat ik doe  de indrukken binnen laten komen. Hoe voelt dit gebouw? Praten de medewerkers met elkaar? Word ik vriendelijk ontvangen? Wat zegt (de hal van) het gebouw?  Is de stemming energiek, open of bedrukt? Een ander belangrijk aspect, waarop ik let: is er plek voor de oprichters of voor de geschiedenis van de organisatie? Ik bedenk ook wat de toegevoegde waarde van deze organisatie is voor de maatschappij en welke plek zij daarin inneemt
Kortom, ik bekijk het systeem zoals het zich aan mij ontvouwt. En, ik oordeel niet. Ik heb te veel trainingen in systemisch werken gehad en workshops ervaren, waarin helder  werd, dat de eerste indruk een bijzonder goede reden had om er te zijn.

Voor mij is dit een makkelijk staat van adviseren. Ik hoef alleen maar te zijn en waar te nemen.

Als ik mijn eerste indrukken van de organisatie in het gesprek weergeef, is mijn gesprekspartner verrast, nieuwsgierig, verbaasd, soms een beetje geschrokken, maar altijd klopt de waarneming. Ik neem mijn gesprekspartner direct mee in het systemische of wetende veld van de organisatie. En, de waarneming biedt direct aanleiding om in gesprek te gaan over de vraag “wat klopt hier niet?” Hij beschikt immers over een grotere kennis van het wetende veld van de organisatie dan ik.

Zonder de wetmatigheden van het systemisch werken uit te hoeven leggen, werk ik systemisch  met mijn gesprekspartner.  Het kennismakingsgesprek gaat dan niet over de alledaagse insteek zoals veel adviseurs een kennismakingsgesprek beginnen. Het is gelijk to-the-point, een gesprek over de kern, waar het daadwerkelijk over gaat in de organisatie. Dit zijn vaak zaken, die onuitgesproken blijven, omdat ze niet gezien worden of omdat ze in ‘blinde liefde’ bedekt blijven.

Ik maak helder, wat niet gezien wordt.

Sander Galjaard
Systemisch consultant
23 mei 2011

9 mei 2016 door sander